Ventilatie jaren ’90 woning verbeteren

Wij zijn van mening dat het “ventilatievraagstuk” het ondergeschoven kindje is bij de energierenovaties van woningen. Het is namelijk een heel lastig en ongrijpbaar onderwerp.

Deze pagina schrijven we met een jaren ’90 nieuwbouwwoning in gedachten : al redelijk geïsoleerd maar de technische systemen beginnen eind technische levensduur te geraken en de ventilatie laat te wensen over. Daar gaan we!

Waarom ventileren?

Door te ventileren ververs je de lucht in de leefruimte. Dit lijkt triviaal maar het is best een dingetje. Kijk maar naar de onderstaande tabel die aangeeft wat de gezondheidseffecten zijn van te veel CO2. Wij houden daarin strenge tabellen aan omdat recent wetenschappelijk onderzoek aantoont dat waardes van 1000 ppm al aantoonbaar effect hebben op prestaties. (ppm = parts per million, een maat voor concentratie van gassen in de lucht).

Eigenlijk moet je dus zorgen dat de CO2-waarden onder de 600 ppm blijven.  In de jaren ’60 van de vorige eeuw was die waarde in de buitenlucht trouwen 320 ppm, nu door het verbranden van aardolie, kolen en aardgas al 410. Dat geeft te denken waar we als mensheid mee bezig zijn want wat gebeurt er als we onze kindskinderen geboren laten worden in een wereld waar de lucht altijd meer dan 600ppm CO2 bevat? Dit terzijde.

De CO2 -waarde in de lucht kan je ook zien als een algemene lucht kwaliteitsindicator. Want naast CO2 ademen we ook vocht uit, en bouwmaterialen “ademen” ook stoffen uit zoals radon door beton of oplosmiddelen die uitdampen uit alles van nieuwe meubels tot kleren tot speelgoed.

Tot slot hebben we nog de categorie fijnstof. Deze wordt onderverdeeld in 3 groepen waarvan we er meestal 2 benoemen omdat we er wat aan kunnen doen : PM2.5 en PM10 (PM staat voor particulate matter). Hoe fijner de stofdeeltjes, hoe dieper ze in de longen voor ellende kunnen veroorzaken.  Met filters kan je hier wat tegen doen. De buitencategorie is PM<1.0 het allerfijnste fijnstof. Deze is (nog) niet te filteren. De bronnen van fijnstof zijn heel divers, van huidschilfers tot lekkende rook uit een kachel tot de startende diesel van de buurman. De enige oplossing tegen fijnstof is voldoende ventileren (als de buitenlucht schoon genoeg is, als die te vies is dan hebben we een serieus probleem waarover aan het eind nog een stukje.

Ventileren is dus nodig om al deze stoffen uit de woning af te voeren en frisse buitenlucht naar binnen te halen. Tot zover de preek.

Maar hoe dan?

Nu we weten wat er speelt kunnen we gaan nadenken over verbeteringen.

Meten = Weten en daarom adviseren we ALTIJD om de ventilatie te laten sturen op de gemeten luchtkwaliteit in ieder geval de woonkamer en de ouderslaapkamer.

Vervolgens moet je je ambitieniveau bepalen:

MV-Upgrade

Alleen ventilatievolume en de energiezuingheid van de ventilator verbeteren kan met een gelijkstroom MV-box met CO2 sensoren voor woonkamer en slaapkamer. Je doet niks aan comfortproblemen zoals toch via de ventilatieroosters maar het is goedkoop en je gaat in ieder geval de luchtkwaliteit actief bewaken.

Voorbeelden van zulke systemen:

Renovatie naar balansventilatie

Echt energie besparen met MV-ventilatie zoals hierboven gaat niet lukken. Sterker nog, vaak zal je MEER koude lucht naar binnen gaan zuigen omdat de luchtkwaliteit eerder niet op orde was. Een vele betere maar ingrijpender oplossing is om over te stappen op balansventilatie. Hierbij ga je centraal in de woning lucht de woning inzuigen en voorfilteren en deze laten opwarmen door de dure warme lucht die de MV-box naar buiten zou blazen. Dit is een relatief kleine ingreep omdat er in je jaren ’90 woning al afvoer is vanuit de natte ruimtes. Idealiter maak je aanvoerleidingen naar de slaapkamers en woonkamer maar je zou kunnen volstaan met inblazen in de centrale hal/overloop (uitzoeken op locatie).

 

Bij al deze systemen is het doel om alle ventilatieroosters dicht te zetten zodat er geen toch meer de woning in komt. Laat het systeem ontwerpen door een specialist en besteed ook vooral aandacht aan goede geluidsdempers zodat het systeem lekker fluitsterstil wordt.

  • Hele schone lucht

    Het grote voordeel van balansventilatie is dat je actief invloed kunt uitoefenen op wat voor lucht er waar in huis terecht komt. We zagen al dat de lucht in de WTW gefilterd werd maar je kan nog een slag verder gaan als je de lucht centraal de woning in haalt! Met een ionisatie-unit kan je lucht van bergluchtkwaliteit maken. Zeker in de stedelijke omgeving kan dit veel effect hebben. Op het punt waar de opgewarmde lucht de woning in geblazen wordt plaats je zo’n ionisatie-unit en alle lucht die de woning in komt is daarna hyperschoon:

  • Itho Daalderdop : PureBlue